Ses, hece ve sözcüklerin tekrarı, uzatılması ya da konuşmanın akışını kesen duraklamalar şeklinde kendisini gösteren bir konuşma bozukluğudur. Bozukluğun şiddeti kişinin içinde bulunduğu duruma göre değişir. Psikolojik streslerin yoğun olduğu durumlarda artar (sınav, çekinilen kişilerle konuşma zorunluluğu, korku, endişe duyguları yaratan ortamlar). Konuşma çok yavaş veya çok hızlı olabilir. Genellikle şarkı söyler, şiir okurken kekeleme olmaz. Ağır durumlarda, tekrarlayan vücut hareketleri konuşmaya eşlik eder. Örneğin elini dizine ya da masaya vurma, ayağını yere vurma, başını sallama, gözlerini kırpma gibi.
Kekemelik genellikle 2–7 yaşlarında, çocuk konuşmayı veya okulda okumayı öğrenmeye başladığı sıralarda ortaya çıkar. Çocukta düşünce hızının, konuşma hızının geçtiği bu yaşlarda henüz yetersiz olan konuşma ile çocuk düşünmelerini ifade edememekte ve fizyolojik kekemelik olarak bilinen durum ortaya çıkmaktadır. Bu tip geçici kekemeliklerde aile düzgün konuşması için baskı yapmamalı, çocuğun dikkatini konuşma bozukluğu üzerine çekmemektedir.
Oluş Nedenleri:
Tam olarak bilinmemektedir. Kekemelik, kuşkusuz, çok etkenli bir bozukluktur. Yayınlarda kekemeliğin oluşunda ailesel genetik bir yatkınlık genellikle kabul edilmektedir.
Kalıcı kekemeliğin oluşumunda pek çok etmen söz konusudur. Ailenin verdiği eğitim, ailede aşırı titizlik ve mükemmellik isteyen tutumlar suçlanmıştır. Düzen, temizlik, terbiye konularında büyük beklentilerle karşılaşan, ancak kendisi güvensiz olan, ailesinde konuşma bozukluğuna karşı bir eğilimde bulunan çocuklarda herhangi bir korku, genellikle bardağı taşıran son damla olmakta ve kekemelik ortaya çıkmaktadır.
Bu çocuklara tedavi yaklaşımında çocuğun düzgün konuşma konusunda zorlanmaması, sabırsızlık gösterilmemesi, konuşmasının kesilmemesi önemlidir. Çocukta, zaten temelde var olan güvensizlik ve yetersizlik duygularının pekiştirilmesinden kaçınılmalıdır. Ailenin aşırı titiz, denetimci, kuralcı tutumları yumuşatılmayan çalışılmalıdır. 8–9 yaşından küçük çocuklarda oyun tedavisi, daha büyüklerde psikoterapi uygulanır. Tedavinin esas amacı, çocukta kendine güven duygusunun geliştirilmesidir.
*Yararlanılan kaynaklar:
Ben hasta değilim Nobel tıp kitapevleri (editör: prof.dr. Aysel Ekşi )
Ruh sağ. Ve bozuklukları Prof.dr.Orhan öztürk
Çocuk ve ergen ruh sağlığı ve hastalıkları dr Ayla Soykan Aysev-dr.Yasemin Işık Taner