KLEPTOMANİ
Kleptomani, maddi değeri ve kişisel kullanım ihtiyacı ile bağlantılı olmayarak bir şeyler çalmak için dayanılmaz ve tekrarlayıcı bir dürtünün eyleme geçmesidir diye tanımlanabilir.
Kleptomani sık görülmeyen ve üzerinde yeteri kadar çalışma yapılmamıştır bir psikiyatrik bozukluktur. Eldeki literatür DSM kriterinin doğru veya yanlış olduğunu tartışma bile yetmemektedir. DSM-IV de bu konuya eklenen tek yeni kriter mani nöbetindeki çalmaları kleptomani sayılamayacağı şeklindedir.
Literatürde kleptomani konusu hırsızlık, çalma, dükkânlardan mal aşırma, soygun yapmak gibi konularla iç içe işlenmekte, bu durum ise konu ile ilgili karmaşayı arttırmaktadır. Hırsızlık yasal bir sorun olmakla birlikte psikiyatrik bazı durumlarla dolayısıyla (örneğin şizofreni, mani, oligofreni gibi bozukluklara bağlı çalmalar, uyuşturucu, alkol kullanımına bağlı hırsızlıklar vahşice yapılan soygunluklar gibi) psikiyatrik literatürde yer almaktadır. Dükkânlardan mal aşırma ise değişik bir hırsızlık türü olup hem bu işi yapanların psikolojisi hem de bu durumun topluma olan ekonomik yükü nedeni ile psikiyatriyi daha çok ilgilenmektedir. Bir örnek vermek gerekirse ABD de dükkânlardan bir yılda aşırılan malların değeri 12 milyar dolar civarındadır ve eğer bu aşırımı durdurulabilirse fiyatlarda ortalama % 20 indirim sağlanabilecektir. Toplumun bu soruna bir çare bulması için yaptığı baskı psikiyatristlerin dikkatini de daha çok bu yöne çekmektedir.
Kleptomaninin epidemiyolojisi ile ilgili bilgiler çok sınırlıdır. McElroy ve arkadaşlarına göre bu alandaki bilgiler, yakalanmış dükkân aşırıcıları, ufak serili araştırmalar ve yeme bozukluğu vakalarının kleptomani ile ilişkisinden yola çıkarak oluşturulan bilgilerdir.
*KAYNAKLAR:
Dürtü Kontrol Bozuklukları (Tek Etiket Matbaası İstanbul 1998)