Başkaldırma, sıksık yanla söyleme, evden kaçma, okuldan kaçma, hırsızlık, saldırganlık, yangın çıkarma, çevreye zarar verme eğilimi vb. tarzda davranma aile ve toplum degerlerine ters düşen davranış kalıpları gösteren çocuklardır. İfade edilen ve bu türde davranışları yılda birkaç kez gösteren çocuklar için değilde bu davranışları sıksık ve yenileyici şekilde gösteren çocuklar için kulanılabilir. Yaramazlık, haylazlık gibi karşıt gelme tüm toplumda var olan çocuklarda bir miktar görülebilir. Fakat bunlar yenileyici ve sürekli değildir. Bu belirtilerin davranış bozukluğu olarak değerlendirilebilmesi için 12 ay boyunca bu davranışların gözlenmesi gerekmektedir.
Bu bozukluğun belirtileri olarak görülen davranışlar
çoğu zaman başkalarına kabadayılık eder, gözdağı verir ya da gözünü korkutur
çoğu zaman kavga ve döğüş başlatır
başkalarının ciddi bir biçimde yaralanmasına neden olacak bie silah kullanmıştır.
İnsanlara karşı fiziksel olarak acımasız davranmıştır
Hayvanlara karşı fiziksel olarak acımasız davranmıştır
Başkalarının gözü önünde çalmıştır.
Birisini cinsel etkinlikte bulunması için zorlamıştır.
-ciddi hasar vermek amacıyla yangın çıkarmıştır.
isteyerek başkasının malına mülküne zarar vermiştir.
-bir başkasının binasına evine ya da arabasına zorla girmiştir
bir şey elde etmek için, bir çıkar sağlamak ya da yükümlülüklerinden kaçınmak için çoğu zaman yalan söyler
-hiçkimse görmeden değerli eşyalar çalmıştır.
-On üç yaşından itibaren başlayarak, ailenin yasaklarına karşın, çoğu zaman geceyi dışarıda geçirmektedir
-Ana babasının ya da onların yerini tutan kişilerin evinde yaşarken, en az iki kez geceleyin evden kaçmıştır.
-On üç yaşından önce başlayarak çoğu zaman okuldan kaçmıştır.
Davranım bozukluğunun nedenleri sadece bir nedene bağlamak yeterli değildir. Genel anlamda bu nedenler içerisinde aile tutumları, sosyal nedenler, biyolojik vb nedenlere bağlanabilir
Davranım bozukluğu gösteren çocukların aile yapıları değerlendirildiği zaman alt sosyoekonomik düzen, aşırı katı ve cezalandırıcı aile özellikleri, ailede alkol ve madde kullanan kişilerin varlığı ve antisosyal kişilerin bulunması, parçalanmış ve bozuk aile işleyişi sayılabilir.
Genel anlamda davranım bozuklukları erkek çocuklarda kız çocuklarına oranla daha fazla görülmektedir.
Davranım bozukluğunda özellikle 6-12 yaş çocuğun ailesinde yanlış davranışlar.
Çocuğa karşı aşırı düşkünlük yani aşırı sevgi gösterimi yada aşırı derecede çocuktan uzaklaşma yani sevgisizlik.
Çocuğa karşı aşırı disiplin uygulama yada onun sorumluluk bilinci konusunda yetersiz kalacak şekilde sorumluluk vermekten kaçınma.
Sürekli olarak ona örnek teşkil edecek davranımları göstermek ve onu bu örnekleri gösterdiği zaman desteklemek yerine nasihata yönelen nutuklar çeken. Ailede sürekli olarak tartışmaların olması ve buna bir şekilde çocuğa yansıtılması.
Ailede sürekli sağlık ve beslenme problemlerinin varlığı
Çocukta davranım bozukluklarının oluşmasına neden olabilir.
Yararlanılan kaynaklar:
Ben hasta değilim Nobel tıp kitapevleri (editör: prof.dr. Aysel Ekşi )
Kaplan&sadock klinik psikiyatri
Ruh sağ. Ve bozuklukları Prof.dr.Orhan öztürk
Çocuk ve ergen ruh sağlığı ve hastalıkları dr Ayla Soykan Aysev-dr.Yasemin Işık Taner